“Cezalar”; bedene, dem, sadaka-i fıtır ve oruç olmak üzere 4 çeşittir.
“Bedene”, deve ve sığır cinsinden kurban;
“Dem” koyun ve keçi cinsinden kurban demektir.
“Sadaka-i fıtır”, fitre miktarı sadaka vermektir. Bu da bir insanı sabah akşam doyuracak gıda ya da bunun karşılığı paradır.
Kırân haccı yapan bir kimseye, ihram yasaklarından birine riayet etmemesi halinde biri umrenin, diğeri de haccın ihramı için iki ceza gerekir.
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre, ihram yasaklarıyla ilgili ihlaller için tek ceza yeterlidir.
1. Giyim Yasakları ve İlgili Cezalar
a) İhramlı iken bir gündüz veya bir gece süreyle her hangi bir giysi ve ayakkabı giymek, sarık takmak, şapka ve takke giymek; dörtte birini kaplayacak şekilde başa sargı sarmak veya bandaj geçirmek ve yüzü örtmekle dem; giyim süresi bir gün veya bir geceden az olursa sadaka-i fıtır gerekir.
b) Yara bulunması gibi bir zaruret sebebiyle giysi giymek veya başa sargı sarmak durumunda dem veya üç gün oruç ya da altı fakire birer sadaka-i fıtır vermek gerekir.
c) Başın dışında vücudun her hangi bir yerine yara, kırık ve çıkık gibi her hangi bir sebeple sargı sarmaktan dolayı ceza gerekmez.
ç) Kadınlar ihramlı iken elbiselerini ve ayakkabılarını çıkarmazlar, ancak yüzlerini açık tutmaları gerekir. Yüzlerini bir gündüz veya bir gece süreyle örtmeleri dem; bir gündüz ve bir geceden az olursa sadaka-i fıtır gerekir. Şafiî ve Hanbelî mezheplerine göre erkeklerin yüzlerini örtmeleri ceza gerektirmez.
İhramlı iken dikişli de olsa bele kemer ve kuşak bağlamak, boyunda çanta taşımak, kol saati, künye, yüzük ve benzeri şeyler taşımak, ceket veya pardesüyü giymeksizin omuza almak, başkalarına elbise giydirmek, şemsiye kullanmak, kadınların eldiven takmaları ve terlik bulunamaması halinde ayakkabının arka kısmının topuklarını ve aşık kemiklerini açıkta bırakacak şekilde kesilerek giyilmesi ceza gerektirmez.
2. Güzel Koku Sürünme Yasakları ve İlgili Cezalar
a) İhramlı iken vücuda, yatılacak yere veya ihram örtüsüne koku sürmek, jöle, ruj, oje, briyantin, parfüm ve sprey kullanmak cezayı gerektirir. Kullanılan bu maddelerin etkisi bir gündüz veya bir gece sürerse dem, daha az sürerse sadak-i fıtır gerekir.
b) İhramlı bir kimsenin uzuvlarından birinin tamamına koku sürmesi veya muhtelif organlardan koku sürülen yerlerin toplamı bir organ kadar olursa dem; koku sürülen kısım bundan az olursa sadaka-i fıtır gerekir. Koku sürülmesi konusunda baş, sakal ve bıyık ayrı ayrı birer organ sayılır.
c) Vücudun tamamına veya birkaç organına aynı yerde bir seferde koku sürülürse bunların hepsi için bir dem yeterlidir. Birkaç organa ayrı ayrı mekanlarda koku sürülmesi halinde ise her bir organ için bir dem gerekir.
ç) Göze üç defa kokulu sürme çekmek dem, bir iki defa çekmek ise sadaka-i fıtır gerektirir.
d) Vücuda sürülen koku ve benzeri şeylerin ceza gerektirmesi için, etkisinin bir gün veya bir gece süreyle kalması şart değildir. Koku sürülmesiyle ceza gerekir.
e) Ekeklerin ihram örtülerinin, kadınların da elbiselerinin eni boyu birer karıştan fazla bir kısmına koku sürmeleri dem; daha az miktarda sürmeleri sebebiyle sadaka-i fıtır gerekir
f) İhramlı iken saçları boyamak veya kına yakmak dem gerektirir.
Şafiî mezhebine göre kına, koku cinsinden sayılmadığı için ceza gerektirmez.
Şafiî ve Hanbelî mezheplerine göre kokulu da olsa sabun kullanılması caizdir.
İhramlı iken tedavi amacıyla merhem veya kokusuz krem sürmek, güzel koku koklamak, koku satılan dükkanlara girip orada beklemek ve başkalarına koku sürmek ceza gerektirmez.
3. Saç ve Tüyleri Giderme Yasağı ve İlgili Cezalar
İhramlı iken saç, sakal, bıyık, koltuk altı ve kasık tüyleri ile vücudun her hangi bir yerindeki tüyleri tıraş etmek veya her hangi bir şekilde gidermek ceza gerektirir.
a) Başın yahut sakalın tamamını veya en az dörtte birini tıraş etmek ya da kısaltmak dem, bundan daha az kısmı tıraş etmek sadaka-i fıtır gerektirir.
b) Başın, sakalın, koltuk altlarının ve bedendeki bütün tüylerin aynı mekânda birlikte tıraş edilmesi durumunda bunların tamamı için bir dem; bunların ayrı ayrı mekânlarda tıraş edilmeleri halinde her biri için ayrı bir dem gerekir.
İmam Muhammed’e göre bu cezalar ihlalin yapılmasından sonra ödenmemiş ise bilahare hepsi için bir dem yeterli olur.
c) Ensenin tamamını tıraş etmek dem; ensenin bir kısmını, bıyığın tamamını veya bir kısmını tıraş etmek sadaka- i fıtır gerektirir.
ç) Koltuk altlarından birinin veya her ikisinin tüylerini gidermek dem; birinin tüylerinden bir kısmını veya miktarı ne olursa olsun göğüs, bacak ve kollardaki tüyleri gidermek sadaka-i fıtır gerektirir.
d) İhramlı bir kimsenin, ihramsız bir kimseyi tıraş etmesi sadaka-i fıtır gerektirir.
Şafiî ve Hanbelî mezheplerine göre ihramlı kimsenin ihramsız bir kimseyi tıraş etmesinden dolayı ceza gerekmez.
Malikî mezhebine göre ihramlının ihramsız kimseyi tıraş etmesi dem gerektirir.
e) Kaşınırken saçtan veya sakaldan üç tel düşerse, yarım sadaka-i fıtır gerekir.
Hastalıktan dolayı dökülen saçlar için ceza gerekmez.
4. Tırnak Kesme Yasağı ve İlgili Cezalar
İhramlı iken el veya aykaların tırnaklarını kesmek cazayı gerektirir.
a) El ve ayakların bütün tırnaklarının aynı zaman ve mekânda bir defada kesilmesi halinde bir dem; ayrı ayrı yerlerde kesilmesi halinde her bir el ve ayak için ayrı ayrı dem; el veya ayakların her birinin dörder veya daha az sayıda tırnaklarının kesilmesi halinde kesilen her bir tırnak için bir sadaka-ı fıtır gerekir.
Kırılan tırnakların koparılması veya kesilip atılması ceza gerektirmez.
b) İhramlı kimsenin, ihramlı veya ihramsız başka birinin tırnaklarını kesmesi sadaka-i fıtır gerektirir.
Şafii, Malik ve Hanbelî mezheplerine göre ihramsız bir kimsenin tırnağını kesmek ceza gerektirmez.
5. Cinsel İlişki Yasağı ve İlgili Cezalar
İhramlı iken cinsel ilişkide bulunmak cezayı gerektirir.
a) İhrama girdikten sonra Arafat vakfesini yapmadan önce cinsel ilişkide bulunan hacı adayının haccı bütün mezheplerin ittifakı ile fasit olur. Bu kimse, haccı tamamlar. Ertesi yıl veya imkan bulduğu en kısa zamanda ifsad ettiği haccını kazâ eder. Ayrıca ihram yasağına uymadığı için kendisine dem;
Şafiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre bedene gerekir.
b) Arafat vakfesinden sonra, tıraş olup ihramdan çıkmadan
(yani ilk tahallülden) önce cinsel ilişkide bulunan kimsenin haccı fasit olmaz ancak bedene gerekir.
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre Arafat vakfesinden sonra, birinci tahallülden önce cinsel ilişkide bulunan kimsenin haccı fasit olur. Bu kimse haccını tamamlar. Daha sonra haccını kaza eder ve ihram yasağını ihlal etmesi sebebiyle bedene keser.
c) İlk tehallülden sonra henüz ziyaret tavafını yapmadan önce cinsel ilişkide bulunan kimsenin Hanefi, Şafii ve Hanbelî mezheplerine göre haccı bozulmaz, ancak dem gerekir.
Hanefî mezhebine göre kıran haccı yapan kimse bu yasağı işlerse kendisine biri hac, diğeri de umre için olmak üzere iki dem gerekir.
Hanbelî mezhebine göre bu fiili işleyen kimsenin, ziyaret tavafını yapabilmesi için yeniden ihrama girmesi gerekir.
ç) Umre için ihrama girdikten sonra umre tavafının en az dört şavtı yapmadan önce cinsel ilişkide bulunan kimsenin umresi fasit olur. Bu kimise umresini tamamlar ve ihramdan çıkar. Daha sonra bozulan umresini kaza eder ve yapılan ihlal sebebiyle bir dem gerekir.
Şafiî mezhebine göre umrenin her hangi bir aşamasında, Malikî ve Hanbelî mezheplerine göre sa’y yaptıktan sonra tıraş olmadan önce cinsel ilişkide bulunan kimsenin umresi bozulur.
Bu umrenin kaza edilmesi ve ihram yasağını ihlalden dolayı da bir dem gerekir.
d) İhramlı iken eşini şehvetle öpmek, okşamak, sarılıp kucaklamak gibi davranışlar dem gerektirir.
e) Boşalma olsa bile şehvetle bakmak veya düşünmekten dolayı ceza gerekmez.
f) Mastürbasyon sonucu boşalma olursa dem gerekir, boşalma olmazsa her hangi bir ceza gerekmez.
Şafiî mezhebine göre ihramlı kimsenin eşiyle sevişmesi veya istimna yaparak boşalması halinde dem; üç gün oruç tutma veya fakirlere altı fitre miktarı sadaka verme şıklarından birini tercih etme muhayyerliği vardır.
6. Kara Hayvanlarını Avlama Yasağı ve İlgili Cezalar
Hac veya umre için ihramda bulunan kimselerin, kara hayvanlarını avlamaları cezayı gerektirir. Bu yasağın delili aşağıda zikredilen ayet ile hadistir:
“Ey iman edenler! İhramlı iken (karada) av hayvanı öldürmeyin. Kim (ihramlı iken) onu kasten öldürürse (kendisine) bir ceza vardır. (Bu ceza), Kâbe’ye hediye olarak varmak üzere, öldürdüğünün dengi olup, içinizden iki adil kimsenin takdir edeceği bir kurbanlık hayvan; veya yoksulları yedirmek suretiyle keffaret; yahut onun dengi oruç tutmaktır. (Bu) yaptığı işin kötü sonucunu tatması içindir. Allah geçmiştekileri affetmiştir. Fakat kim bir daha böyle yaparsa, Allah ondan intikam alır. Allahmutlak güç sahibidir, intikam sahibidir.” Mâide, 5/95.
“Allah Mekke’yi haram (dokunulmaz) yapmıştır. Benden önce kimseye helal kılınmamış ve benden sonra kimseye de helal kılınacak değildir. (Sadece Mekke fethi sırasında) gündüzün bir vaktinde bana helal kılındı. Bundan sonra artık buranın otları biçilmez, ağaçları koparılmaz, av hayvanları ürkütülmez, (Sahibini bulmak amacıyla) ilân eden kişi dışında hiç kimse buranın yitiğini alıp götüremez.” İhramlı kimse karada yaşayan her hangi bir av hayvanını avlasa;
a) Bu hayvanın kıymeti takdir edilir.
b) Belirlenen meblağ her birine bir fitre miktarı olmak üzere Harem’deki fakirlere dağıtılır.
c) Veya her fitre miktarı için bir gün oruç tutulur.
d) Veya bu meblağ ile bir hedy satın alınabiliyorsa, Harem bölgesinde bir hedy kesilir.
e) Takdir edilen meblağ hedy bedelinden fazla ise, artan kısmın sadaka olarak dağıtılması gerekmez.
İhramlı olsun olmasın bir kimsenin; yılan, akrep, kuduz köpek ve fare gibi zararlı hayvanları öldürmesi, kurumuş ot ve ağaçları kesip koparması yasak değildir
SIKSA SORULAN SORULAR (SSS)
İhramdan Çıkmak İçin Banyo Yapmanın Hükmü?
Hac veya umresini tamamlayan kişi, ihramdan çıkmak için banyo yapması müstehap yani tavsiye edilen bir davranıştır.
Ceza: Bu davranışın herhangi bir cezası yoktur, çünkü banyo yapmak müstehaptır, yani önerilen bir uygulamadır.
Mikat Sınırlarını İhramsız Geçmek?
Yasak: Mikat sınırlarını ihramsız geçmek, büyük bir yasaktır. Mikat, Hac ve Umre’ye giden kişilerin ihrama girmeleri gereken sınırları ifade eder.
Ceza: Mikat sınırlarını ihramsız geçmek, dem (koyun veya keçi kesmek) gerektirir. Ancak, hac veya umre menâsikinden herhangi birine başlamadan dönüp mikat mahallinde ihrama girilirse ceza düşer.
İhramlı Kişi Arkası Kemerli Terlik Giyebilir mi?
Yasak: İhramda olan kişi, topukların ve aşık kemiklerinin açık olması gerekir. Bu yüzden arkası kemerli terlik giymek yasak değildir.
Ceza: Hiçbir ceza gerektirmez, çünkü topuklar ve aşık kemikleri açık olduğu sürece bu terlik giyilebilir.
İhramlı Kimsenin Elbise veya İç Çamaşırı Giymesi Durumunda Ne Gereklidir?
Yasak: İhramlı iken dikişli elbise veya iç çamaşırı giymek yasaktır.
Ceza: Eğer bir gündüz veya bir gece süreyle dikişli elbise veya iç çamaşırı giyilirse dem (koyun veya keçi kesmek) gerekir. Süre daha kısa olursa, fitre miktarında sadaka verilmesi gerekir. Şafii mezhebi ise üç gün oruç tutma veya altı fitre miktarı sadaka vermeyi seçenek olarak sunar.
Umre İhramına Girdikten Sonra Elbise Giyen Kimsenin Durumu?
Yasak: Umre ihramına girdiği halde, henüz tavaf yapmadan elbiseyi giymek yasaktır.
Ceza: Bu durumda, kişi elbiseyi çıkartıp ihram bezlerine bürünmeli ve tavaf ile sa’yini yapmalıdır. Ayrıca, bu ihlal için bir dem (koyun veya keçi kesmek) cezası ödenmesi gerekmektedir. Şafii mezhebi ise ceza olarak üç gün oruç tutma veya altı fitre miktarı sadaka verme seçenekleri sunar.
İhramlı Kimse Çamaşır Yıkarken Sabun ve Deterjan Kullanabilir mi?
Yasak: İhramlı kişi çamaşır yıkarken kokulu olmayan sabun ve deterjan kullanabilir. Şafii mezhebi ise kokulu sabun ve deterjan kullanmanın caiz olduğunu belirtir.
Ceza: Kokulu sabun kullanılması durumunda dem (koyun veya keçi kesmek) cezası uygulanır.
İhramlı Kimse, Vücudunda Kokulu Sabun Kullanırsa Ne Gereklidir?
Yasak: İhramlı kişi, kokulu sabun kullanmamalıdır.
Ceza: Eğer kokulu sabun kullanılırsa, kişi dem (koyun veya keçi kesmesi) cezası ile karşılaşır. Şafii mezhebine göre ise, kokulu sabun kullanmak caizdir.
İhramlı İken Sakal Tıraşı Olan Kişiye Ne Gereklidir?
Yasak: İhramlı iken sakalın tamamını veya en az dörtte birini tıraş etmek yasaktır.
Ceza: Dem (koyun veya keçi kesmek) cezası gereklidir. Şafii mezhebi ise, ceza olarak üç gün oruç tutma veya altı fitre miktarı sadaka verme seçeneklerinden birini tercih edebilir.
Umrenin Tavaf ve Sa’yini Yapıp Traş Olmayı Unutan Kişiye Ne Yapması Gerekiyor?
Yasak: Tavaf ve sa’y yaptıktan sonra saç traşı olmayı unutan kişi, hatırladığında hemen traş olmalıdır.
Ceza: Eğer bu süre içerisinde ihram yasakları ihlal edilmişse, kişi ihlal edilen yasağın cezasını öder.
İhramlı Bir Kimse, İhramdan Çıkacak Konuma Gelen Bir Kimseyi Tıraş Edebilir mi?
Yasak: İhramlı bir kişi, ihramdan çıkacak konuma gelen bir kimseyi tıraş edebilir.
Ceza: Hiçbir ceza gerekmez, çünkü ihramdan çıkacak kişinin tıraş edilmesinde herhangi bir sakınca yoktur.
İhramlı Kişinin Tırnak Kesmesi veya Kopan Tırnağını Koparması
Yasak: İhramlı kişi, tırnaklarını kesemez.
Ceza: Tırnağını kesen kişi ceza öder ve cezası, kesilen miktara göre değişir. Kendiliğinden kopan tırnaklar için herhangi bir ceza gerekmez.
Tavaf ve Sa’y Yaptıktan Sonra Tıraş Olmayı Geciktiren Kişiye Ceza Gerekir mi?
Yasak: Tavaf ve sa’y yaptıktan sonra tıraş olmayı geciktiren kişi, ihramlılık hali devam eder.
Ceza: Eğer ihram yasakları ihlal edilmemişse, ceza gerekmez. Ancak ihlal edilirse, ihlal edilen yasağa göre ceza uygulanır.
İhram yasakları nelerdir?
İhram yasakları, koku kullanmak, saç ve sakal tıraşı olmak, cinsel ilişkiye girmek, avlanmak ve dikişli elbise giymek gibi yasaklardan oluşur.
İhramlı iken elbise giymek yasak mıdır?
Evet, ihramlı iken dikişli elbise veya iç çamaşırı giymek yasaktır. Bu durumda ceza olarak dem (koyun veya keçi kesmek) gereklidir.
İhramda tıraş olmak yasak mıdır?
İhramda saç veya sakal tıraşı olmak yasaktır ve ceza olarak dem gerektirir.
İhramlı iken sabun kullanmak caiz midir?
Kokusuz sabun kullanmak caizdir. Ancak, kokulu sabun kullanmak yasaktır ve dem (koyun veya keçi kesmek) cezası gerektirir.
İhramda tırnak kesmek caiz midir?
İhramda tırnak kesmek yasaktır. Bu durumda, ceza ödenmesi gerekir.
İhram yasaklarını ihlal edince ne olur?
İhram yasakları ihlal edildiğinde, genellikle dem (koyun veya keçi kesmek), sadaka-i fitre veya fidye ödenmesi gerekebilir.
Mikat sınırlarını ihramsız geçmek ceza gerektirir mi?
Evet, ihramsız mikat sınırlarını geçmek, dem (koyun veya keçi kesmek) gerektirir.
İhramlı iken avlanmak yasak mıdır?
Avlanmak, ihramda yasaktır ve ceza olarak dem gerektirir.
İhramlı iken terlik giyilebilir mi?
İhramlı iken arkası kemerli terlik giymek caizdir, çünkü topuklar ve aşık kemikleri açıktır.
İhram yasakları ihlal etmek nasıl engellenir?
İhram yasaklarına uyarak, hac ve umre ibadetinin kabul edilmesi sağlanabilir. Yasaklara riayet etmek, huzurlu bir ibadet deneyimi sağlar.
|
